- Z programu Czyste Powietrze może skorzystać osoba fizyczna, która jest właścicielem lub współwłaścicielem domu jednorodzinnego albo wydzielonego w nim lokalu mieszkalnego z własną księgą wieczystą.
- Program ma trzy poziomy dofinansowania: podstawowy (do 40% kosztów kwalifikowanych), podwyższony (do 70%) i najwyższy (do 100%) — poziom zależy od dochodu.
- Co do zasady wymagany jest określony okres własności, ale program przewiduje wyjątki zależne od sposobu nabycia domu (np. spadek, zasiedzenie, darowizna od rodziców).
- Programem nie są objęte m.in. budynki, dla których po 31.12.2020 r. złożono wniosek o pozwolenie na budowę lub zgłoszenie, oraz budynki wykorzystywane sezonowo.
- Najwyższy poziom dofinansowania dotyczy tylko budynków o zapotrzebowaniu na energię do ogrzewania powyżej 140 kWh/m² rocznie.
Kto jest beneficjentem programu
Czyste Powietrze to program dla osób fizycznych, które mają tytuł własności do domu. Wnioskodawca musi być właścicielem albo współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego albo wydzielonego w takim budynku lokalu mieszkalnego z wyodrębnioną księgą wieczystą. Program nie jest przeznaczony dla mieszkań w blokach — dla nich działają inne programy.
Przy współwłasności dom nie musi należeć wyłącznie do wnioskodawcy, ale do wniosku trzeba dołączyć zgodę wszystkich pozostałych współwłaścicieli na realizację przedsięwzięcia. W praktyce to jeden z dokumentów, które najczęściej opóźniają złożenie wniosku — warto zebrać go na samym początku.
Jaki budynek się kwalifikuje
W rozumieniu programu dom jednorodzinny to budynek wolnostojący albo w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Dopuszcza się wydzielenie w nim nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.
Budynek musi być budynkiem istniejącym. Dotacji nie dostaną budynki, dla których po 31 grudnia 2020 r. złożono wniosek o pozwolenie na budowę albo dokonano zgłoszenia budowy. Program nie finansuje też przedsięwzięć w budynkach wykorzystywanych sezonowo ani w budynkach gospodarczych — to ważne w Bieszczadach, gdzie wiele domów pełni rolę letniskową.
Trzy poziomy dofinansowania i kryteria dochodowe
To, ile wynosi dotacja, zależy przede wszystkim od dochodu. Program przewiduje trzy poziomy:
| Poziom | Kryterium dochodowe | Intensywność |
|---|---|---|
| Podstawowy | dochód roczny wnioskodawcy do 135 000 zł | do 40% kosztów kwalifikowanych |
| Podwyższony | przeciętny miesięczny dochód do 2 250 zł na osobę (gospodarstwo wieloosobowe) lub do 3 150 zł (gospodarstwo jednoosobowe) | do 70% kosztów kwalifikowanych |
| Najwyższy | do 1 300 zł na osobę (wieloosobowe) lub do 1 800 zł (jednoosobowe), albo ustalone prawo do zasiłku stałego, okresowego, rodzinnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego | do 100% kosztów kwalifikowanych |
Źródło: Program Priorytetowy „Czyste Powietrze”, wersja obowiązująca od 20.07.2026 r.
Dochód na poziomie podwyższonym i najwyższym potwierdza zaświadczenie wydawane przez gminę (wójta, burmistrza lub prezydenta miasta). Jeśli wnioskodawca lub jego małżonek prowadzi działalność gospodarczą, na tych poziomach obowiązuje dodatkowo limit rocznego przychodu z tej działalności.
Najwyższy poziom ma jeszcze jeden warunek, o którym często się nie mówi: przysługuje tylko dla budynku, w którym zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania wynosi powyżej 140 kWh/m² rocznie. Ustala to audyt energetyczny, który jest obowiązkowym elementem programu.
Okres własności — zasada i wyjątki
Co do zasady trzeba być właścicielem lub współwłaścicielem domu przez określony czas przed złożeniem wniosku — standardowo 3 lata. Program przewiduje jednak wyjątki zależne od sposobu nabycia: przy spadku i zasiedzeniu minimalny okres nie ma zastosowania, a przy zakupie lub darowiźnie od rodziców (co najmniej 50% udziału) skraca się do roku. Szczegóły i przykłady opisaliśmy w osobnym artykule: Czyste Powietrze a 3 lata własności — wyjątki. Dokładny status sprawdzamy zawsze podczas kwalifikacji.
Sytuacje, które ograniczają lub wykluczają dotację
- Działalność gospodarcza w domu. Jeśli część domu służy działalności gospodarczej, dotacja jest pomniejszana proporcjonalnie do tej powierzchni. Gdy działalność zajmuje ponad 30% powierzchni całkowitej, przedsięwzięcie nie kwalifikuje się w ogóle. Uwaga: program rozumie działalność gospodarczą szeroko, zgodnie z unijnym prawem konkurencji — także wynajem domu lub lokalu, w tym najem okazjonalny.
- Dom ma już nowoczesne źródło ciepła. Jeśli budynek ogrzewa źródło inne niż na paliwo stałe (np. gaz) albo kocioł na paliwo stałe spełniający minimum 5. klasę normy EN 303-5, dofinansowanie obejmie tylko ocieplenie, stolarkę okienną i drzwiową, bramy garażowe i wentylację — bez wymiany źródła ciepła.
- Dotacja na inny dom. Przy wnioskach składanych od 22.04.2024 r. nie można być beneficjentem programu jednocześnie dla innego budynku.
- Wcześniejsza dotacja na ten sam dom. Kolejny wniosek jest możliwy na inne koszty kwalifikowane niż dofinansowane wcześniej, po zakończeniu i rozliczeniu poprzedniego przedsięwzięcia.
- Sprzedaż domu w trakcie. Dotacja nie zostanie wypłacona, jeśli właściciel zbędzie dom przed zakończeniem wszystkich wypłat.
Jak sprawdzić, czy się kwalifikujesz
Wstępną odpowiedź da kilka pytań: kto jest właścicielem i od kiedy, w jaki sposób nabył dom, jaki to budynek i kiedy uzyskał pozwolenie na budowę, czym jest ogrzewany i w jakim przedziale mieści się dochód gospodarstwa domowego. Na tej podstawie widać, czy dom mieści się w programie, na którym poziomie i co wymaga dodatkowej weryfikacji — np. dokument potwierdzający nabycie spadku albo zaświadczenie o dochodach z gminy.
Tak działa nasz formularz kwalifikacji do programu Czyste Powietrze: po kilku pytaniach wiemy, czy sprawa jest prosta, czy wymaga sprawdzenia dokumentów. Ostateczną decyzję o przyznaniu dotacji zawsze podejmuje właściwy wojewódzki fundusz (WFOŚiGW), a nie doradca czy wykonawca.
Wstępna kwalifikacja do programu Czyste Powietrze jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje. Sprawdzimy poziom dofinansowania, zakres prac i możliwość finansowania — zanim podejmiesz decyzję.
Pytania i odpowiedzi
Czy z programu Czyste Powietrze może skorzystać właściciel mieszkania w bloku?
Nie. Program dotyczy domów jednorodzinnych oraz lokali mieszkalnych wydzielonych w domu jednorodzinnym z własną księgą wieczystą. Mieszkania w budynkach wielorodzinnych nie są nim objęte.
Czy mogę dostać dotację, jeśli dom jest współwłasnością?
Tak, jeśli do wniosku dołączysz zgodę wszystkich pozostałych współwłaścicieli na realizację przedsięwzięcia.
Czy wynajmowany dom kwalifikuje się do programu?
Program traktuje wynajem jako działalność gospodarczą. Dotacja jest pomniejszana proporcjonalnie do powierzchni wykorzystywanej w ten sposób, a powyżej 30% powierzchni całkowitej budynku przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do dofinansowania.
Od czego zależy, na jakim poziomie dofinansowania się mieszczę?
Od dochodu: do 135 000 zł rocznie to poziom podstawowy, do 2 250 zł (lub 3 150 zł jednoosobowo) miesięcznie na osobę — podwyższony, do 1 300 zł (lub 1 800 zł) albo prawo do określonych zasiłków — najwyższy. Najwyższy poziom dotyczy tylko budynków o zapotrzebowaniu na energię powyżej 140 kWh/m² rocznie.
Źródła
- Dla kogo? — czystepowietrze.gov.pl (NFOŚiGW, aktualizacja 25.09.2026)
- Program Priorytetowy „Czyste Powietrze” — dokumenty obowiązujące (NFOŚiGW)
- Na co i ile? — kalkulator dotacji, aktualizacja 20.07.2026 (NFOŚiGW)
- Skorzystaj z programu Czyste Powietrze (gov.pl)
Czytaj dalej: Czyste Powietrze a 3 lata własności · Co można dofinansować z Czystego Powietrza · Dotacje i termomodernizacja · Czyste Powietrze — kwalifikacja
Artykuł ma charakter informacyjny i opisuje zasady programu Czyste Powietrze obowiązujące od 20 lipca 2026 r. Wiążące są dokumenty programu oraz decyzja właściwego wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska (WFOŚiGW). Łukasz Ziemiański nie jest operatorem programu.